استاندارد مخزن آب آتش نشانی و نحوه محاسبه حجم ان
از جمله مهمترین و حیاتیترین اجزای سیستمهای ایمنی و اطفای حریق، مخازن ذخیرهسازی آب آتش نشانی هستند. مخازن مذکور وظیفه ذخیرهسازی آب مورد نیاز برای خاموش کردن آتش را بر عهده دارند و باید متناسب با استانداردها و ضوابط ایمنی طراحی و نصب شوند. یکی از مهمترین مواردی که باید در رابطه با این مخازن مد نظر قرار گیرد، استاندارد مخزن آب آتش نشانی و حجم آن است. حجم مخزن و کیفیت ساخت آن روی عملکرد صحیح سیستم اطفای حریق تأثیر مستقیم خواهد داشت. از این رو، در این مقاله قصد داریم نکاتی را پیرامون استاندارد مخازن آب آتشنشانی در خدمت شما عزیزان قرار دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر در ادامه با مخزن آنلاین همراه باشید.
فهرست محتوا
- استاندارد مخزن آب آتش نشانی
- حجم مخزن اب اتش نشانی چقدر است؟
- محاسبه مقدار آب مخزن آتش نشانی
- مخزن آنلاین؛ معتبرترین مرکز خرید انواع مخازن ذخیرهسازی آب
استاندارد مخزن آب آتش نشانی
پیش از این که سراغ حجم مخزن اب اتش نشانی برویم، باید در ابتدا با استانداردهای این مخزن آشنا شویم.
این دسته از مخازن ذخیرهسازی آب باید با استفاده از موادی ساخته شوند که مقاومت بالایی در برابر ضربه، خوردگی و شرایط محیطی مختلف از خود نشان دهند. از بین مواد اولیه مختلفی که برای ساخت مخازن مورد استفاده قرار میگیرد، پلی اتیلن یکی از بهترین گزینهها خواهد بود. استانداردهای حجم مخزن آب آتش نشانی بر اساس نوع ساختمان و قوانین محلی نیز تعیین خواهد شد. به طور معمول این استانداردها به واسطه نهادهای NFPA (National Fire Protection Association) یا استانداردهای ملی هر کشور مشخص میگردند.
اگر برای ذخیره اب در ساختمان خود نیازمند مخزن اب هستید به شما مخزن 100 لیتری و پیشنهاد می کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این محصول پر کاربرد کلیک کنید.
علاوه بر این، برخی از استانداردها به نوع سیستمهای اطفای حریق نصب شده نیز مربوط هستند؛ به عنوان مثال در صورت استفاده از سیستمهای اسپری آب، امکان دارد که به حجم آب بیشتری برای تأمین فشار و دبی نیاز داشته باشیم. رعایت استاندارد مخزن آب آتش نشانی و حجم آن میتواند به افزایش ایمنی ساختمانها و تأسیسات کمک شایانی نماید و از بروز خطرات احتمالی نیز جلوگیری کند. در نتیجه، مشورت با متخصصان و مهندسان آتش نشانی در مراحل طراحی و اجرای سیستمهای اطفای حریق یک امر ضروری خواهد بود. یکی از مهمترین مواردی که باید در رابطه با مخازن آب آتش نشانی مد نظر قرار گیرد، محل نصب آنهاست. محل نصب مخزن آتش نشانی مطابق با استانداردها باید با در نظر داشتن موارد زیر انتخاب شود:

۱. دسترسی آسان به مخزن
مطابق با استاندارد مخزن آب آتش نشانی، این مخزن باید در نقاطی نصب گردد که امکان دسترسی راحت به آنها وجود داشته باشد. نزدیک به نقاط ورودی ساختمان یا نقاطی که دسترسی به آنها آسان بوده، از جمله بهترین محلها برای نصب این مخازن هستند.
۲. فاصله از ساختمانها
به منظور کاهش خطرات احتمالی، توصیه شده که فاصله بین مخازن از ساختمانها و سایر تأسیسات رعایت شود. فاصله بین مخزن تا ورودی ساختمان باید بر اساس نوع ساختمان و خطرات احتمالی تعیین گردد. علاوه بر این، باید این مورد نیز در نظر گرفته شود که در صورت بروز آتش سوزی، احتمال ایجاد آتش سوزیهای ثانویه به کمترین حد ممکن برسد.
مخزن آب 500 لیتری عمودی چیست؟ برای چه ساختمان هایی مناسب است؟ برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این محصول پر کاربرد روی لینک مورد نظر کلیک کنید.
۳. شرایط مطلوب محل نصب
مورد بعدی که مطابق با استاندارد مخزن آب آتش نشانی باید مد نظر قرار داده شود، عدم نصب این مخازن در مناطقی است که خطر سیلاب در آنها وجود دارد. نصب در چنین نقاطی میتواند منجر به خسارات ناشی از آبگرفتگی شود. توصیه شده که مخازن آتش نشانی در مکانهای مرتفع یا نقاطی که از ناحیه آبگرفتگی دور هستند، نصب گردند.
۴. نزدیکی به منبعهای آب
مورد بعدی، نصب مخازن آب آتش نشانی در نقاطی است که امکان دسترسی به منبعهای آب نظیر سیستم آبرسانی شهری، چاههای آب و… فراهم باشد. در چنین شرایطی میتوان این مخازن را به راحتی پر کرد.
۵. حفاظت از مخازن آب آتش نشانی
با ایجاد حصارهای حفاظتی یا سیستمهای نظارتی میتوان از آسیبهای فیزیکی و دسترسی غیرمجاز به این مخازن جلوگیری نمود. با در نظر داشتن این نکات، عملکرد سیستم اطفای حریق بهبود پیدا کرده و ایمنی ساختمان نیز افزایش پیدا میکند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و جامع تر در رابطه با نصب مخزن آب در ساختمان و قوانین ان می توانید به مقاله ان سر بزنید.
حجم مخزن اب اتش نشانی چقدر است؟
عوامل مختلفی روی انتخاب حجم مناسب مخزن آب آتش نشانی موثر هستند که از جمله مهمترینِ آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره داشته باشیم:
- اندازه ساختمان و کاربری آن: هر اندازه ساختمان بزرگتر باشد یا این که کاربری خاص داشته باشد (مثل بیمارستان، مراکز خرید، انبارها و…) به مخازن بزرگتری نیاز پیدا خواهد کرد.
مخزن آب 2000 لیتری افقی برای ساختمان هایی با طبقات زیاد مناسب است؟ برای پاسخ به این سوال اساسی روی لینک مورد نظر کلیک کنید.
- نوع سیستم اطفای حریق: برخی از سیستمهای پیشرفته نظیر اسپرینکلرها امکان دارد که به حجم بیشتری از آب نیاز پیدا کنند.
بنابراین، حجم مخزن آتش نشانی بر اساس نیاز ساختمان و سیستم اطفای حریق میتواند متفاوت باشد. مطابق با استاندارد مخزن آب آتش نشانی برای تعیین حجم مناسب میتوان از روش زیر استفاده کرد:

محاسبه بر اساس دبی پمپ
در روش دوم، برای به دست آوردن حجم مخزن باید از دبی آب خروجی پمپ و تعداد جعبههای آتش نشانی استفاده نمایید:
Q=D×N
در این فرمول:
Q: حجم کل مخزن
D: دبی پمپ بر حسب گالن در دقیقه
N: تعداد جعبههای آتش نشانی موجود در ساختمان که به مخزن متصل میشوند.
به منظور تبدیل گالن به لیتر، باید حجم به دست آمده را در عدد 3.785 ضرب نمایید.
اگر به تازگی داخل ساختمان خود پمپ نصب کرده اید و نمیدانید جریمه نصب پمپ آب غیر مجاز چقدر است ؟ بهتر است به صفحه مورد نظر رفته تا همه چیز درباره نصب غیر مجاز پمپ اب را بدانید.
محاسبه مقدار آب مخزن آتش نشانی
اکنون که با استاندارد مخزن آب آتش نشانی و فرمولهای محاسبه حجم این مخزن آشنا شدیم، در این بخش با مثال به شما عزیزان توضیح خواهیم داد که چگونه میتوانید مقدار آب مخزن آتش نشانی را محاسبه نمایید:
مثال ۱:
اگر مخزن قطر 3 متر و ارتفاع 5 متر داشته باشد:
شعاع آن برابر است با: r=32=1.5r = \frac{3}{2} = 1.5r=23=1.5 (متر)
حجم آن برابر است با: 3.14×(1.5)2×5=35.325 (متر مکعب)
حجم آن به لیتر برابر است با: 35.325×1000=35325 (لیتر)
مثال ۲:
اگر دبی پمپ 50 گالن در دقیقه و تعداد جعبههای آتش نشانی در ساختمان 2 باشد، در این صورت:
حجم برابر است با: Q=50×2=100 (گالن)
حجم به لیتر برابر است با: 378.5 = 3.785×100 (لیتر)

معرفی استانداردهای NFPA 13 و NFPA 22 در طراحی مخزن آتشنشانی
در فرایند محاسبه مخزن آب آتش نشانی بر اساس NFPA، دو مرجع اصلی یعنی NFPA 13 و NFPA 22 نقش مهمی دارند؛ استاندارد NFPA 13 به طراحی و نصب سیستمهای اسپرینکلر میپردازد و تمرکز آن بر نیاز آبی سیستم اطفای خودکار است و NFPA 22 بهطور خاص الزامات طراحی، ساخت، نصب و نگهداری مخازن ذخیره آب آتشنشانی را تعریف میکند. در NFPA 13 پارامترهایی چون Fire Flow (دبی جریان آتشنشانی)، Demand Duration (مدتزمان تأمین آب) و فشار کاری سیستم بررسی میشوند؛ اما در NFPA 22 نوع مخزن (زمینی، هوایی یا زیرزمینی)، جنس بدنه، روش تست هیدرواستاتیک و ظرفیت ذخیره بر اساس سناریوهای طراحی تعیین میگردد.
برای مثال در یک پروژه واقعی طراحی سیستم اطفای حریق برای برج اداری چند طبقه، طراح باید از NFPA 13 برای تعیین نیاز آبی اسپرینکلرها و از NFPA 22 برای انتخاب نوع و ظرفیت مخزن استفاده کند تا اطمینان حاصل شود که آب با فشار مناسب و حجم کافی در زمان اضطراری در دسترس است.
محاسبه حجم مخزن آتشنشانی بر اساس نوع سیستم
انتخاب روش محاسبه حجم مخزن آتش نشانی ساختمان به نوع سیستم اطفا بستگی دارد. در ساختمانهای بزرگ، معمولاً سیستمها به سه دسته تقسیم میشوند:
- سیستم اسپرینکلر: حجم آب بر اساس شدت تخلیه (Density) و مساحت تحت پوشش (Area of Operation) محاسبه میشود. طبق NFPA 13 برای ساختمانهای اداری متوسط، حداقل ۳۰ دقیقه تأمین آب با نرخ ۵۰۰ گالن در دقیقه الزامی است.
- سیستم هیدرانت (Standpipe/Hydrant): در این حالت دبی بالاتری، یعنی معمولاً ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ گالن در دقیقه بسته به ریسک حریق موردنیاز است. مدت زمان تأمین آب حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه در نظر گرفته میشود.
- سیستم ترکیبی: در پروژههای صنعتی یا برجهای بلند، هر دو سیستم بهصورت همزمان فعال میشوند و باید حداکثر نیاز همزمان (Peak Demand) به عنوان مبنا لحاظ گردد.
به عنوان مثال، اگر در یک مجتمع تجاری سیستم اسپرینکلر با دبی ۶۰۰ GPM و هیدرانت با دبی ۱۲۰۰ GPM نصب شود، ظرفیت مخزن باید پاسخگوی حداکثر تقاضای ۱۸۰۰ GPM برای مدت حداقل ۶۰ دقیقه باشد. این یعنی ۱۸۰۰ × ۶۰ = ۱۰۸,۰۰۰ گالن یا حدود ۴۰۹,۰۰۰ لیتر آب مورد نیاز است.
نقش ضریب اطمینان در طراحی ظرفیت مخزن آتشنشانی
یکی از موارد کلیدی در محاسبه مخزن آب آتش نشانی بر اساس NFPA، لحاظکردن Water Supply Reliability Factor یا همان ضریب اطمینان منبع آب است. این ضریب بیانگر احتمال در دسترس نبودن آب شهری در زمان آتشسوزی است. اگر تأمین آب ساختمان از شبکه شهری پایدار و دارای فشار مناسب باشد، ضریب اطمینان حدود ۱.۲ کافی است؛ اما در مناطق با افت فشار یا قطع مکرر آب، این ضریب میتواند تا ۱.۵ یا حتی ۲.۰ افزایش یابد.
بهعنوان مثال، اگر محاسبه اولیه حجم مخزن ۱۰۰,۰۰۰ لیتر باشد و منبع آب شهری غیرقابل اعتماد ارزیابی شود، حجم نهایی موردنیاز برابر است با:
۱۰۰,۰۰۰ × ۱.۵ = ۱۵۰,۰۰۰ لیتر
این افزایش ظرفیت موجب میشود که در شرایط بحرانی، مخزن قادر به تأمین کامل نیاز سیستم اطفای حریق باشد و ریسک عملکرد ناقص کاهش یابد. در نهایت حجم مخزن آتش نشانی ساختمان بر اساس کاربری و نوع سیستم تفاوت چشمگیری دارد و همیشه باید با درنظرگرفتن Fire Flow، Demand Duration و ضریب اطمینان تعیین شود.
نتیجهگیری
در این مقاله با استاندارد مخزن آب آتش نشانی و نحوه محاسبه حجم آن آشنا شدیم. انتخاب حجم مناسب برای این مخزن به عواملی نظیر نیازهای ساختمان و سیستم اطفای حریق بستگی خواهد داشت. با استفاده از فرمولهای محاسبه بر اساس ابعاد مخزن یا دبی پمپ، میتوانیم حجم مناسب را تعیین نماییم. علاوه بر این، رعایت استانداردها و مشورت با متخصصین در این زمینه نیز میتواند ایمنی و کارایی سیستم اطفای حریق را تضمین نماید.
مخزن آنلاین؛ معتبرترین مرکز خرید انواع مخازن ذخیرهسازی آب
اگر قصد خرید انواع مخازن ذخیرهسازی آب پلی اتیلنی با تضمین کیفیت بالا، بهداشتی بودن و قیمت مناسب را دارید، مخزن آنلاین مفتخر است که بهترین و باکیفیتترین مخازن را با ظرفیت مناسب در اختیار شما قرار دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با قیمت انواع مخزن مانند قیمت مخزن 200 لیتری عمودی از شما دعوت میکنیم که از فروشگاه مخزن آنلاین دیدن فرمایید.
سؤالات متداول
۱. چه استانداردهایی برای طراحی سیستم آبی آتشنشانی وجود دارد؟
اصلیترین استانداردها NFPA 13 (طراحی سیستم اسپرینکلر)، NFPA 22 (طراحی مخازن آب آتشنشانی) و NFPA 25 (نگهداری و بازرسی دورهای) هستند.
۲. آیا باید مخزن آتشنشانی برای هر نوع ساختمان جداگانه محاسبه شود؟
بله حجم مخزن بسته به کاربری، تعداد طبقات، نوع سیستم اطفا و سطح خطر آتشسوزی متفاوت است و باید بهصورت اختصاصی برای هر پروژه طراحی شود.
۳. چه معیارهایی برای تعیین دبی مخزن آتشنشانی استفاده میشود؟
دبی یا Fire Flow بر اساس نوع ساختمان، سطح خطر، مساحت تحت پوشش و فشار کاری سیستم طبق NFPA 13 و NFPA 1142 تعیین میشود.
۴. آیا میتوان از منبع آب شهری بهعنوان تأمینکننده اصلی سیستم آتشنشانی استفاده کرد؟
در صورتی مجاز است که شبکه شهری دارای فشار، دبی و پایداری کافی باشد؛ در غیر این صورت باید مخزن ذخیره مستقل طبق NFPA 22 طراحی شود.
۵. هر چند وقت یکبار باید مخزن آتشنشانی تست و بازرسی شود؟
مطابق NFPA 25 بازرسی ظاهری ماهانه، تست عملکرد سالانه و شستوشوی کامل هر ۵ سال یکبار الزامی است.