معرفی صفر تا صد مراحل ساخت قالب گیری دمشی
قالبگیری دمشی (Blow Molding) فرآیندی برای تولید قطعات توخالی پلاستیکی است که در آن هوای فشرده به داخل لولهای از پلاستیک ذوب شده دمیده میشود تا به شکل قالب درآید. این روش برای ساخت بطریها، کانتینرها و مخازن پلاستیکی کوچک و متوسط به کار میرود. در مجموع، در صنایع پلاستیکسازی فرایندهای گوناگونی برای تولید قطعات توخالی وجود دارد. یکی از این روشها قالب گیری دمشی نامیده میشود که با کمک آن میتوان اقدام به تولید سریع و اقتصادی قطعات توخالی نظیر بطریها، مخازن کوچک، کانتینرها و… کرد. اگر علاقهمندید که بدانید قالب گیری دمشی چیست و اطلاعات بیشتری پیرامون آن به دست آورید، از شما دعوت میکنیم در ادامه این مقاله با مخزن آنلاین همراه باشید.
فهرست محتوا
- قالب گیری دمشی چیست؟
- مراحل قالبگیری دمشی
- مزایا و معایب قالبگیری دمشی
- کاربردهای قالبگیری دمشی در صنایع مختلف
- چه محصولاتی با قالبگیری دمشی ساخته میشوند؟
- مخزن آنلاین؛ عرضهکننده انواع مخازن پلی اتیلن با بهترین کیفیت + مناسبترین قیمت
قالب گیری دمشی چیست؟
فرآیند قالب گیری دمشی (Blow Molding) به معنای شکلدهی پلاستیک ذوب شده یا نیمه ذوب شده به یک شکل توخالی است؛ با استفاده از فشار هوای فشردهای که داخل یک لولهی پلاستیکی (پیشفرم) دمیده میشود تا آن را به دیوارهی قالب منطبق سازد. اما یعنی چه؟ به بیان ساده، مواد پلاستیکی ذوب، قالب بسته، هوای فشرده داخل پیشفرم با فشار واردشده، پلاستیک منبسط، خنک و در نهایت قطعه خارج میشود.

برای این روش قالبگیری یک سری استانداردها وجود دارد که باید در حین ساخت ماشینآلات یا تولید قطعات رعایت شوند. به عنوان مثال، استاندارد ANSI/PLASTICS B151.31‑2014 (R2020) ویژه ماشینهای قالبگیری دمشی تعریف شده که شامل مولفههایی نظیر ایمنی، عملکرد ماشین، کنترل فرآیند و تجهیزات جانبی است. از دیگر نکات مهمی که در طراحی قطعات برای این فرایند وجود دارد میتوانیم به کنترل ضخامت دیواره، یکنواختی فرایند خنکسازی، جلوگیری از نواقصی نظیر حفرات، نازک شدن دیواره و ترک خوردن اشاره داشته باشیم. همچنین، انواع قالبگیری دمشی شامل سه روش اصلی است.
در قالبگیری دمشی اکستروژنی (EBM)، لولهای از پلاستیک ذوب شده بین قالبها قرار گرفته و با دمش هوا شکل میگیرد؛ در این روش معمولاً از پلیمرهایی مانند HDPE و PP استفاده میشود و کنترل ضخامت دیواره از طریق تنظیم سرعت اکسترودر و دمای مذاب انجام میگیرد. در نوع تزریقی (IBM)، ابتدا پیشفرمی دقیق تزریق میگردد و سپس در قالب دمیده میشود و در نوع کششی تزریقی (ISBM) که بیشتر برای بطریهای PET کاربرد دارد، پیشفرم ابتدا گرم و در جهت طولی کشیده شده و سپس با دمیدن هوا به شکل قالب در میآید تا قطعهای سبک، شفاف و مقاوم تولید شود.

مراحل قالبگیری دمشی
قالبگیری دمشی در 5 مرحله انجام میشود:
- تهیه و ذوب رزین پلاستیکی: به طور معمول، گرانول پلیمر نظیر HDPE، LDPE، PP یا PET وارد اکسترودر شده و در دمای مناسب ذوب میشود.
- ایجاد پیشفرم: در روش Extrusion Blow Molding یک لوله پلاستیکی به نام Parison اکسترود میشود یا این که در Injection/Stretch Blow Molding یک پیشفرم تزریق میگردد.
- بستن قالب و دمیدن هوا: پریسون درون قالب قرار میگیرد. سپس، هوای فشرده با فشار کافی وارد شده تا پلاستیک به سطح قالب بچسبد و فرم آن را بگیرد.
- خنکسازی و تفکیک قالب: بعد از دمیدن و شکلگیری، قالب خنک میشود تا قطعه سخت شده و تثبیت گردد. در نهایت، قالب را باز میکنند و قطعه از آن بیرون میآید.
- پرداخت نهایی: در نهایت، ممکن است پلیمر اضافی اطراف محل جدایش قالب (فلش) برش داده شود و سپس عملیات تکمیلی مانند آببندی، چاپ یا تست نشتی انجام گیرد تا قطعه برای استفاده آماده شود.

مزایا و معایب قالبگیری دمشی
این روش قالبگیری مزایا و معایب خاص خود را دارد که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم:
· مزایای قالب گیری دمشی
- صرفهجویی در هزینه تولید در تیراژ بالا: به علت سرعت بالای چرخه تولید و قابلیت کارکرد مداومی که دستگاهها دارند، روش قالبگیری دمشی در تولید انبوه میتواند یک انتخاب اقتصادی باشد.
- تولید سریع قطعات توخالی با وزن کم: با استفاده از این روش میتوانید قطعاتی با دیواره نازک، وزن پایین و ساختار یک تکه تولید نمایید.
- طول عمر بالای قالبها و تجهیزات: قالبهایی که در فرایند دمشی مورد استفاده قرار میگیرند، در مقایسه با قالبگیری دورانی دوام و عمر مفید بیشتری دارند و میتوانند تعداد بالایی از قطعات را بدون افت کیفیت برای ما تولید کنند. قالبهای دمشی معمولاً از فولاد سختتر ساخته میشوند و در تولید انبوه عمر بالایی دارند؛ با این حال، در برابر سایش حرارتی مداوم ممکن است نیاز به نگهداری دقیقتری نسبت به قالبهای دورانی داشته باشند.
· معایب قالب گیری دمشی
- هزینه اولیه بالا برای تجهیزات و قالب: برای خرید دستگاهها و ساخت قالبها نیاز به سرمایهگذاری اولیه زیادی است؛ به همین خاطر برای تولید در مقیاس کوچک، این روش گزینه چندان مقرونبهصرفهای نیست.
- محدودیت در تولید قطعات بزرگ و پیچیده: فرایند قالبگیری دمشی برای قطعاتی با شکلهای بسیار پیچیده، گوشههای تیز یا ضخامت زیاد گزینه مناسبی به شمار نمیآید؛ از این روش معمولاً برای تولید قطعات متوسط با هندسهی ساده استفاده میکنند.
- چالش در یکنواختی ضخامت دیواره: کنترل کامل دیواره قطعه در این روش کمی دشوار است و در صورت تنظیم نادرست پارامترها، ممکن است ضخامت دیواره یکنواخت نباشد؛ به همین دلیل از سیستم کنترل ضخامت (Parison Programming) برای تنظیم پروفایل مذاب استفاده میشود و این موضوع بر استحکام نهایی موثر خواهد بود.

کاربردهای قالبگیری دمشی در صنایع مختلف
از فرایند قالب گیری دمشی به علت توانایی تولید قطعات توخالی سبک و مقاوم، میتوانیم در صنایع مختلفی بهره ببریم. به عنوان مثال، از این روش در صنعت بستهبندی به منظور ساخت بطریهای نوشیدنی، ظروف مواد شوینده، بستهبندی دارویی و آرایشی بهره میبرند.
علاوه بر این، این روش قالبگیری در خودروسازی، کشاورزی و صنایع شیمیایی نیز کارایی دارد؛ به عنوان مثال، از این فناوری، بهویژه در نوع چندلایه (Co-extrusion Blow Molding)، برای تولید مخازن سوخت خودرو، ظروف نگهداری مواد شیمیایی، بستهبندیهای مقاوم به نفوذ گاز و بطریهای شوینده استفاده میشود. در حالت کلی، هر جایی که نیاز به قطعات توخالی با وزن سبک، تولید سریع و هزینه مناسب باشد، این روش قالبگیری کاربردی خواهد بود.
چه محصولاتی با قالبگیری دمشی ساخته میشوند؟
در حالت کلی، از این روش قالبگیری برای تولید قطعاتی مثل بطریها، کانتینرها، مخازن مایع کوچک و متوسط استفاده میکنند. البته، برای تولید مخازن پلی اتیلن بزرگ مثل مخازن ذخیره آب یا مواد شیمیایی عمدتاً از روش قالبگیری دورانی (Rotational Molding) استفاده میشود؛ چرا که این روش برای قطعات بزرگ با ضخامت دیواره بیشتر، تغییرات شکل پیچیده و تولید تیراژ پایین و متوسط انتخاب بهتری است. به عنوان مثال، مخزن 300 لیتری افقی موجود در مخزن آنلاین با استفاده از روش قالبگیری دورانی تولید میشود. در جدول زیر، به مقایسه روش قالبگیری دورانی و دمشی خواهیم پرداخت:

| معیار | قالبگیری دمشی
(Blow Molding) |
قالبگیری دورانی
(Rotational Molding) |
| میزان صرفه اقتصادی در تیراژ بالا | برای تیراژهای بسیار بالا مقرونبهصرفه است. | برای تولید در تیراژ بالا بهصرفه نیست و بیشتر برای تیراژ متوسط یا پایین استفاده میشود. |
| قابلیت تولید قطعات بزرگ و با شکل آزاد | دارای محدودیت در ابعاد، ضخامت و طراحی قطعه است. | امکان ساخت قطعات بسیار بزرگ با اشکال پیچیده و دیوارههای ضخیم را فراهم میکند. |
| کنترل ضخامت دیواره | تا حدودی قابلکنترل و یکنواختتر در قطعات نازکتر است. | ممکن است یکنواختی ضخامت کمتر باشد، اما استحکام کلی بالاتر است. |
| هزینه قالب و تجهیزات اولیه | هزینه ساخت قالب و راهاندازی دستگاه بالا است. | هزینه اولیه قالب و تجهیزات معمولاً پایینتر و مناسب برای تولید در حجم کمتر است. |
| کاربرد در مخازن متوسط
(۸۰۰ تا ۱۰۰۰ لیتر) |
قابل استفاده است، اما کمتر رایج. | گزینهی رایج و استاندارد برای این حجم از مخازن. |
| کاربرد در مخازن بزرگ
(بیش از ۲۰۰۰ لیتر) |
عموماً توصیه نمیشود. | روش ترجیحی و استاندارد صنعتی برای تولید مخازن بزرگ. |
قابل ذکر است که شرکت TPC بهعنوان بزرگترین تولیدکننده مخازن پلیاتیلن در ایران، مخازن خود را به روش قالبگیری دورانی تولید میکند که این فرایند موجب یکپارچگی ساختار، استحکام بالا و حذف درزهای جوشی میشود. به عنوان مثال، مخزن 1000 لیتری افقی موجود در مخزن آنلاین نیز با استفاده از روش قالبگیری دورانی تولید شده است.
مخزن آنلاین؛ عرضهکننده انواع مخازن پلی اتیلن با بهترین کیفیت + مناسبترین قیمت
در این مقاله دانستیم که قالب گیری دمشی چیست و با کاربردها، مزایا و معایب آن آشنایی پیدا کردیم. در مجموعه مخزن آنلاین از مخزن آب 800 لیتری عمودی گرفته تا ظرفیتهای بالاتر قابل سفارش هستند. در این مجموعه شما عزیزان میتوانید متناسب با نیاز خود انواع مخازن پلی اتیلن را با بهترین کیفیت و مناسبترین قیمت از برندهای تی پی سی، سوما و اوان خریداری نمایید. در صورت وجود هرگونه سوالدر رابطه با قیمت مخزن آب 10000 لیتری افقی، با کارشناسان مخزن آنلاین تماس بگیرید.
سوالات متداول
- مزایای قالبگیری دمشی نسبت به روشهای دیگر چیست؟
قالبگیری دمشی در مقایسه با سایر روشها، سرعت تولید بسیار بالاتری دارد و هزینه هر قطعه در تیراژ بالا بهطور قابلتوجهی کمتر است. همچنین، امکان تولید قطعات سبک با دیواره نازک و استفاده طولانیمدت از قالبها، آن را به گزینهای اقتصادی و کارآمد برای تولید انبوه تبدیل میکند.
- چه محصولاتی با قالبگیری دمشی ساخته میشوند؟
این روش برای ساخت بطریهای نوشیدنی، ظروف مواد شوینده و دارویی، مخازن کوچک و درامهای صنعتی استفاده میشود. اما برای مخازن بزرگ پلی اتیلن مانند مخزنهای چند هزار لیتری، معمولاً از قالبگیری دورانی استفاده میکنند، زیرا برای ابعاد بزرگتر و ضخامت بالاتر مناسبتر است.